Operationalisaties voor gedragscompetenties

Groep 6: Bijzondere Competenties: Tolerantie en Respect.

GedragscompetentiesVoorbeelden van operationalisaties
Nr Een gedragscompetentie is een verzameling van specifieke en observeerbare gedragsvormen die op een logische en betrouwbare manier aan de gedragscompetentie kunnen worden gekoppeld. 'Operationalisaties' zijn concrete voorbeelden van zichtbaar gedrag dat bij de gedragscompetentie past. Bij deze bijzondere competenties komt de operationalisatie tot stand doordat de analist aan de hand van over een langere periode waargenomen gedrag plus interview formuleert voor welk specifiek gedrag of welke uiting van anderen en tot welke grens iemand zich tolerant of respectvol betoont en welke attitudes daarmee samengaan.
6.1 Tolerantie:

Anderen toegestaan zich te gedragen, te uiten en te leven zoals zij dat willen, zonder enige inmenging.

Tolerantie gaat samen met verschillende innerlijke gemoedstoestanden, variërend van ongevoeligheid, onverschilligheid, indifferentie, moed en de tegenovergestelden, tot geduldig, lijdzaam verdragen wat de ander of het andere aan angsten of onlustgevoelens oproept.
Om na te gaan in hoeverre persoonlijk een goede balans is ingesteld en een verstandige verhouding gevonden is tussen de invloeden van het eigene en het andere moet een beoordeling van de competentie Tolerantie samen gaan met een beoordeling van de competentie Integriteit.
Een te ver gaande tolerantie zou immers leiden tot verlies aan integriteit, met als gevolg tal van innerlijke conflicten en uiteindelijk zelfs door laksheid een zekere mate van medeplichtigheid aan afkeurenswaardig gedrag.


  • Heeft geen enkele moeite met het omgaan met homofiele collega's. (Is indifferent)
  • Ergert zich aan evident homofiel gedrag in het openbaar. (Is erg gevoelig, krijgt onlustgevoelens)
  • Staat open voor ieders geloofsovertuiging en/of eigen cultuurpatroon (Is nieuwsgierig)
  • Heeft een hevige afkeer van groepen en sekten als bijv. Scientology, in het algemeen van organisaties waarvan hij meent dat zij drukmiddelen gebruiken om hun leden met lichamelijke, morele of financiële dwang aan zich te verbinden. (Is gevoelig, vindt dat dit botst met persoonlijke overtuigingen.)
  • Heeft er geen bezwaar dat mensen met uiterlijke tekenen, kleding, gedrag, etc. duidelijk aangeven dat zij, mogelijk tegen de verdrukking in, met hart en ziel tot een bepaalde cultuur, geloofsovertuiging of groep behoren.(Is positief belangstellend)
  • Accepteert niet dat mensen ongelimiteerd door middel van uiterlijke tekenen, kleding, gedrag, etc. aangeven dat zij tot een bepaalde cultuur, geloofsovertuiging of sociale groep behoren met de bedoeling om daarmee anderen angst aan te jagen en macht te verwerven. (Staat negatief tegenover al het andere)
  • Heeft geen problemen met eieren uit legbatterijen en carbonaden van varkens die niet mogen ronddartelen in de modder. (Is onverschillig)
  • Accepteert vandalisme, onaangepast gedrag in het openbaar en bizarre elementen uit andere culturen, zoals vrouwenbesnijdenis.(Heeft angst voor repressailles, geen durf.)
6.2 Respect:

Openlijk bewondering tonen en eer bewijzen aan een ander, een ander land, een andere cultuur, een andere religie.

De competentie Respect verwijst naar een instelling van eerbied, nederigheid, ondergeschiktheid aan de ander of aan het andere land, aan iemands macht, levenservaring, kennis of overtuiging, etc. Daarom moet een beoordeling van de competentie Respect samen gaan met een beoordeling van de competenties Oordeelsvorming en Autonomie Er moet een persoonlijk evenwicht gevonden worden tussen het eigene en het andere. Extreem Respect zou leiden tot verlies van identiteit en zelfrespect.


  • Voldoet strikt aan bureaucratische procedures en professionele protocollen waarvan bekend is dat ze geen nut hebben en zelfs nadeling zijn voor de behandeling van de cliënt, de werkorganisatie en de samenwerking met andere professionals.
  • Volgt bij de uitvoering van het werk strikt de aanwijzingen van leidinggevende of van een autoriteit op het vakgebied, ondanks eigen twijfels over de kwaliteit van het resultaat.
  • Weet te zwijgen wanneer een ander voor publiek een kleine fout maakt, zolang ongewenste gevolgen ook op andere wijze kunnen worden voorkomen.
  • Benadert elk ander mens als de volwaardige persoon, zoals hij ook zichzelf beschouwt.
  • Gedraagt zich in religieuze, wetenschappelijke en culturele gebouwen en bij soortgelijke evenementen en situaties met passende kleding en passend gedrag.
  • Hanteert en benadert symbolen, gebruiken en voorwerpen van religieuze en culturele betekenis op een wijze die door de aanhangers van de betreffende religie of de van betreffende cultuur als gepast wordt gezien.
  • Gedraagt zich conform de gedragsregels en de omgangsvormen die tot de eigen cultuur behoren.
  • Doorbreekt niet met eigen prioriteiten op een willekeurig moment de bezigheden van een ander die geconcentreerd aan het werken is.

Betekenis van de hier gebruikte vaktermen.
Terug naar verzameling (6 groepen) competenties.
Terug naar de home page van Li Po.
Terug naar Li Po web.
Terug naar Li Po castel
Database competentieprofielen
Laatst bijgewerkt: 14 september 2008 /WvO