Operationalisaties voor gedragscompetenties

In complexe situaties zeer snel adequaat reageren op voornamelijk onbewust aanwezige informatie. Goede intuïtie berust in feite op ervaring en training.

• Stelt bij een op de spoedpoli binnenkomende traumapatiënt direct een mogelijk levensreddende diagnose.
• Heeft bij binnenkomende meldingen op de alarmpost direct door of het om een noodgeval gaat of om een vals alarm.
• Fietst op de automatische piloot door het drukke stadsverkeer.
• Voorkomt als autobestuurder een aanrijding met een onverwacht overstekende voetganger.
• Koopt aandelen die meestal na aankoop snel in waarde stijgen.
• Stapt direct in verbintenissen met andere partijen die voor beiden voordeel kunnen gaan opleveren.
• Stapt niet in aantrekkelijke projecten die achteraf grote risico's blijken te hebben.
• Slaat als tennisspeler een inkomende smash onmiddelijk feilloos terug.
• Loopt onder het praten met anderen trappen op en af.
• Voorzie als beoefenaar van "martial arts" feilloos de aanvallen van de tegenstander.
• Schiet een pijl vanaf grote afstand midden in de roos.

Automatisch, in feite onbewust, kiezen voor acties of verklaringen, op basis van positieve en negatieve verwachtingen die beleefd worden als onweerlegbare feiten, "logische consequenties", onaanvechtbare uitspraken van belangrijke autoriteiten en deskundigen of die naar eigen mening berusten op een "zeker weten". Een vast geloof berust op regels en leerstellingen die voor betrokkene "geloofwaardig" zijn.

• De wetenschappelijk onderzoeker gelooft dat elke benadering van het probleem wel iets te bieden heeft.
• De populaire politicus brengt sterke negatieve gevoelens tot uitdrukking jegens personen of groepen van wie hij gelooft dat zij ten onrechte worden bevoordeeld of ongewenste doelen nastreven.
• De referent gelooft dat de voorgestelde theorie oplossingen kan bieden voor veel praktische problemen.
• Janssen sluit geen verzekeringen af tegen ziektekosten, bedrijfsschade of aansprakelijkheid, e.d.
• Pietersen laat principieel zijn kinderen niet inenten tegen mazelen, bof, diphteritus of polio, etc.
• De hulpverlener voelt zich door zijn beroepscode persoonlijk verplicht om voor elke in nood verkerende te zorgen.
• De brave dorpsbewoner gedraagt zich automatisch volgens de gedragsregels, normen en waarden van de natie, de cultuur, de religie en de politieke stroming waartoe hij zich rekent.
• De auteur gelooft dat hij in dit boek de bezwaren tegen zijn theorie eens en voorgoed heeft afgeserveerd.
• De patient laat zich blindelings leiden door aanwijzingen van zijn arts, zelfs als die laat merken weinig belangstelling te hebben voor zijn persoonlijke omstandigheden.
• De milieuactivist koopt alleen een nieuwe auto waarvan gemeld wordt dat dit type de belasting van het milieu zal verminderen.
• Het schoolbestuur verwacht dat de nieuwe docent is aangesloten bij een kerkelijke gemeente.
• De student laat zich leiden door commerciële reclame bij keuzen voor consumptieve goederen.
• De treinforens kiest voor de partij die het meest geprezen wordt door zijn favoriete ochtendblad.
• Mevrouw de Vries koopt alleen boeken die volgens haar damesweekblad belangrijk, spannend, leuk, leerzaam of interessant zijn.
• De toerist volgt de VVV en het reisbureau in wat zij beweren over de beste restaurants en hotels van de regio.
• De oude dame steekt met haar rollator blindelings een straat over waar de snelheid van voertuigen tot 30kmh beperkt is.